Cổng thông tin điện tử Kiên Giang

Chính trị, xã hội

Tết cổ truyền nhớ lại phong tục tập quán của người dân Gò Quao

(14:50 | 09/02/2018)

 Tết Nguyên Đán là một sự kiện văn hóa truyền thống của người dân Việt Nam mang ý nghĩa thiêng liêng với những phong tục tập quán. Đầu năm, gợi lại chút nét xưa để những người trẻ tuổi biết thêm về phong tục tập quán, giá trị của ngày tết cổ truyền của người dân Gò Quao.

 Ngày trước khi nền kinh tế nông nghiệp còn mang tính tự túc, tự cấp. Người dân nông thôn Gò Quao có tập quán chia sẻ sản vật cho nhau trong mỗi dịp tết đến. Người ta chọn ra những con heo lớn nhất trong chuồng để làm thịt. Vào đêm hôm trước, người chủ nhà đã đi khắp xóm để báo tin chuẩn bị về việc làm thịt con heo của mình để mọi người chuẩn bị sáng sớm đến chia thịt về ăn tết. Đi tết là nét đẹp trong phong tục tập quán của người dân Gò Quao. Ý nghĩa của nó là tặng nhau những món quà, lộc mới nhân dịp xuân về, tết đến: Những món quà không phân biệt có gì tặng nấy: chủ yếu là các loại nông sản, thực phẩm thu hoạch được sau vụ mùa cuối năm. Ngày trước những món quà phổ biến nhất là bánh tét và bánh phồng nếp, đây là những món làm từ nguồn thực phẩm địa phương như: lúa nếp, đậu, chuối, thịt heo,…cây nhà lá vườn. Ngoài bánh, người ta còn đi tết những sản vật khác như: cá đồng, cá khô các loại có thể làm thức nhấm với rượu.

Ông Lê Văn Tiến, người dân ấp Phước An xã Vĩnh Phước A cho biết: Năm nào cũng vậy cứ đến tết là các con của tôi mang về những món quà quê cúng ông bà và tặng những người thân như: bánh tét, bánh phồng, bánh phồng mì và 1 số khô cá đồng, tự tay con tôi làm. Tôi thấy món quà rất ý nghĩa nó đã trở thành tục lệ từ lâu đời…”

Những món quà biếu đơn sơ này thật sự là cả tấm lòng của người tặng. Nó thể hiện cái thảo mà người dân Nam Bộ gọi là thảo ăn và sự tôn trọng đối với người nhận. Tết là thời điểm đánh dấu sự kết thúc của một chu kỳ trong vòng tuần hoàn của thời tiết, bốn mùa trong năm. Đồng thời là điểm khởi đầu mới trong một năm. Cho nên, đây là dịp để mọi thành viên trong gia đình định hướng cho công việc làm ăn vào năm mới. Không chỉ là làm ăn, mỗi thành viên trong gia đình, tùy theo vai vế và tuổi tác sẽ bày tỏ những mong ước riêng.

Người lớn, nhất là người cao tuổi luôn mong muốn mình được sức khỏe để sống lâu với con cháu nhìn thấy con cháu thành đạt nên người. Trẻ con mong muốn cho ông bà cha mẹ khỏe mạnh là chổ dựa tinh thần. Do đó tết xưa có tục “lì xì” và mừng tuổi. Tục lệ Lì Xì vào ngày Tết cổ truyền được du nhập vào nước ta từ xa xưa. Do ý nghĩa của nó được người Việt chấp nhận và Việt hóa dần cho đến ngày nay. Lì xì là một hình thức gửi gấm tình cảm, kỳ vọng vào nhau nhân dịp đầu năm mới. Thông thường những người ngang hàng không lì xì cho nhau, mà chỉ có người lớn, người bề trên mới lì xì cho người dưới. Tết đến đối tượng được lì xì nhiều nhất là trẻ em.

Ông Lê Văn Tiến, người dân ấp Phước An xã Vĩnh Phước A nói thêm về ý nghĩa lì xì tết; Cứ tết đến thì không thể thiếu phong tục lì xì, năm nào cũng vậy các cháu của tôi mong được chúc ông bà để được mừng lì xì và đó đã thành tục nên không thể thiếu trong ngày tết Việt”.

Người Việt Nam có phong tục hằng năm mỗi khi tết đến lại trở về sum họp dưới mái ấm gia đình. Nhiều người muốn khấn vái trước bàn thờ, thăm lại ngôi mộ hay nhà thờ tổ tiên, hàng năm cứ khoảng 24, 25 tháng chạp là nhiều gia đình Việt Nam đi tảo mộ đi thăm viếng, vun lại những nấm mồ, phát cỏ dại, chặt cây cối xung quanh mộ, sửa sang, tu bổ mộ phần những người quá cố trong gia đình và cả những phần mộ của các vị tổ tiên nhiều đời trước đó. Truyền thống tâm linh người Việt tin rằng, khi năm mới đến tất cả mọi thứ đều phải được chuẩn bị, sửa sang cho mới mẻ, kể cả nơi an nghỉ của ông bà, người thân. Về quê tảo mộ mỗi dịp xuân về đã trở thành một truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta, đó cũng là thể hiện tình cảm hướng về với nguồn cội. Người ta ví: “Cây có gốc mới nở cành xanh ngọn, nước có nguồn mới bể rộng sông sâu” là vậy.

Ông Danh Nâu, ấp Hòa Út xã Định Hòa huyện Gò Quao cho biết thêm; “Lì xì mang ý nghĩa chúc thọ của con cháu đối với ông bà và ông bà mừng tuổi con cháu nên gia đình tôi cứ đến tết Nguyên Đán là phải có bao lì xì đỏ để tặng con cháu”. Tết Nguyên Đán của người dân Việt Nam chứa đựng nhiều phong tục tập quán và mang đậm bản sắc dân tộc. Trải qua bao biến động của lịch sử, của thời gian nhưng người Việt Nam vẫn gìn giữ được những phong tục tập quán tốt đẹp của dân tộc trong ngày tết. Đây là cội nguồn là bản sắc văn hóa không bao giờ phai nhạt./.

Hồng Xuân