Cổng thông tin điện tử huyện Gò Quao

Biển và Hải đảo

Tuyến đê biển Vịnh Rạch Giá trong tương lai

(09:22 | 27/08/2014)

Hoạt động lấn biển nhằm kiểm soát triều, tăng khả năng thoát lũ và kiểm soát xâm nhập mặn, tạo không gian và đất đai cho công trình xây dựng, đất canh tác nông nghiệp đã được con người thực hiện từ lâu. Đặc biệt trong những năm gần đây ngày càng xuất hiện nhiều hơn các công trình lấn biển lớn và đáp ứng những kỳ vọng của con người về thành tựu đắp đê lấn biển, phòng chống thiên tai trên thế giới và trong nước.

Xây dựng tuyến đê biển trên thế giới tiêu biểu như: Singapore trước năm 1960 với diện tích 581,5 km2 trong vòng hơn 40 năm đã lấn được 130 km2 và đang mở rộng thêm 100 kmtrong thời gian tới; Macau lấn biển thêm 170% diện tích ban đầu; Hà Lan được xem là quốc gia tiên phong trong việc lấn biển lấy đất, khoảng 50% diện tích được bảo vệ bằng các con đê và đập; việc xây dựng các đê quay được thực hiện từ đầu thế kỷ 19; công trình điều phối thủy văn, chống lụt, rửa mặn và tưới tiêu lớn nhất Hà Lan trong thế kỷ 20; Hàn Quốc tính đến năm 2006, có 38% diện tích vùng đầm lầy ở vùng duyên hải được chuyển thành đất liền; Hàn Quốc, tháng 4/2010 đã khánh thành con đê biển lớn nhất thế giới với chiều dài 33 km ở Saemangeum, thuộc tỉnh Jeolla, phía bắc Hàn Quốc; tại Nga, hình thành tuyến đê vượt biển dài 25,4 km qua vịnh Phần Lan, nhiệm vụ chính bảo vệ thành phố Saint-Petersburg khỏi ngập úng do triều cường, tạo tuyến giao thông bộ qua vịnh Phần Lan, như là một phần đường vành đai bao quanh thành phố, khả năng cải thiện dần chế độ thủy văn và môi trường vùng cửa sông Neva.

Tại Việt Nam, việc quay đê lấn biển đã có từ lâu ở nước ta như các tuyến đê dọc vùng duyên hải Thái Bình - Ninh Bình, đã bắt đầu có từ thời phong kiến nhà Trần (Trần Nhân Tông - 1248), đặc biệt là thời nhà Nguyễn (1830) đã lấy địa bàn cấp huyện làm quy hoạch khai hoang lấn biển (hai huyện mới là Tiền Hải và Kim Sơn). Khi hòa bình lập lại ở miền Bắc (1954) và sau đất nước thống nhất (1975) việc lấn biển, khai thác các bãi bồi và bảo vệ đất đai chống xói lở bờ biển mới được chú trọng đặc biệt. Ở miền Bắc, theo thống kê từ năm 1958 đến năm 1994, chỉ tính từ Quảng Ninh đến Ninh Bình đã có 56 công trình khai hoang lấn biển với tổng diện tích trên 55 ngàn ha, trong đó bao gồm thủy sản, nông nghiệp và làm muối.

Ở miền Nam, tại ngay vùng Vịnh Rạch Giá, Kiên Giang, từ năm 2000 đến nay đã xây dựng dự án lấn biển lớn, tại trung tâm thành phố Rạch Giá, chiều dài ven biển trên 10 km, chiều rộng lấn ra biển 500m, tổng diện tích đạt được trên 500 ha. Đây là thành tựu nổi bật của tỉnh Kiên Giang trong việc mở rộng diện tích đất cho thành phố Rạch Giá, tạo thành khu đô thị mới, thành phố ven biển, với nhiều dịch vụ hiện đại.

Đề tài, đưa ra 03 phương án tuyến đê biển

Vừa qua, Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, được Bộ Khoa học và Công nghệ giao thực hiện 02 đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước thuộc nhóm đề tài "Cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc xây dựng tuyến đê biển Vịnh Rạch Giá - Kiên Giang" tổ chức hội thảo tại Kiên Giang. Mục tiêu chung của đề tài nghiên cứu: Tạo ra một hồ chứa nước ngọt có dung tích lớn, bảo đảm cung cấp nước cho sản xuất và sinh hoạt; phát triển hệ thống cảng biển; mở rộng thành phố Rạch Giá; tăng cường giao thông bộ và an ninh - quốc phòng; tạo nên một hệ sinh thái mới cho vùng ven biển để phát triển du lịch, đặc biệt là nhiệm vụ ngăn nước biển dâng, ứng phó với biến đổi khí hậu... Đề tài đưa ra các giải pháp xây dựng tuyến đê biển, dự báo diễn biến hình thái trước và sau khi xây dựng tuyến đê; tác động của tuyến đê biển đến kiểm soát lũ, mặn và cấp nước trong khu vực; tác động của tuyến đê biển đến kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái trong khu vực; tác động của tuyến đê biển đến nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản và rừng ngập mặn trong khu vực. Theo đó, đề tài đưa ra 03 phương án (PA) tuyến đê biển: PA 1, nối thẳng từ Hòn Đất qua Xẻo Quao, chiều dài 30 km; PA 2: tuyến ngắn gãy khúc từ Hòn Đất - Hòn Tre - Xẻo Quao chiều dài toàn tuyến 31,8 km; PA 3: là tuyến kéo dài từ Hòn Chông - Hòn Tre - Xẻo Quao, tổng chiều dài 47,5 km.

Mô hình phạm vi phương án 2 (Hòn Đất - Hòn Tre - Xẻo Quao)

Qua kết quả nghiên cứu các báo cáo đề tài xây dựng tuyến đê biển, tại hội thảo được rất nhiều ý kiến đóng góp của lãnh đạo các sở, ngành, chính quyền địa phương tập trung đánh giá những tác động tích cực và đi sâu phân tích những hạn chế của dự án tới môi trường, hệ sinh thái và phát triển kinh tế xã hội cụ thể của đề tài theo PA 3, sẽ phá vỡ hàng trăm hệ thống cống, đê điều hiện có; thay đổi môi trường sống làm cạn kiệt nguồn thủy sinh ven biển; mất sản phẩm rừng ngập mặn cùng các dịch vụ khác; tác động rất lớn đến đời sống, kinh tế, xã hội của cư dân vùng ven biển; đặc biệt là ảnh hưởng đến quy hoạch tổng thể ngành khai thác thủy sản của tỉnh đang phát triển mạnh với tốc độ tăng trưởng cao. Trong 03 phương án của đề tài, PA 2 được hội thảo quan tâm có thể chọn, về quy mô lấn biển khoảng 20.000 ha, vẫn giữ nguyên vùng sinh thái ngập mặn; các tuyến cống ven biển Tây hiện có vẫn hoạt động bình thường, không ảnh hưởng đến vùng nuôi tôm công nghiệp.

Khi đề tài tuyến đê biển vùng Vịnh Rạch Giá được đưa vào thực hiện sẽ khắc phục được tình trạng xâm nhập mặn; hạn chế nước biển dâng do biến đổi khí hậu. Theo quy hoạch, trong đó có hồ dự trữ nước ngọt ven biển, hình thành khu đô thị; tạo 02 cầu giao thông (Hòn Đất - Hòn Tre và Hòn Tre – Xẻo Quao) liên kết du lịch sinh thái trong vùng dự án cho tuyến đê biển hiện đại trong tương lai, nhằm góp phần ổn định phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Kiên Giang./.

 

Thành Nghĩa/www.kiengiang.gov.vn